Osiemdziesiąt milionów złotych. Kwota, która robi wrażenie, nawet na kimś, kto przyzwyczaił się już do słuchania o wielomilionowych inwestycjach realizowanych w Starachowicach. Tym razem nie chodzi o jedną ulicę, wiadukt czy kolejny fragment miejskiej infrastruktury. Chodzi o projekt, który ma dotknąć wielu dziedzin naszego życia – od edukacji i przedsiębiorczości, przez działalność społeczną, po bezpieczeństwo i miejską zieleń.
Projekt nosi nazwę „AkTYwne Miasto. Razem dla rozwoju Starachowic” i jest realizowany przy wsparciu Funduszy Szwajcarskich oraz budżetu państwa.
Zanim jednak zaczniemy się cieszyć z kolejnych zapowiedzi, warto przyjrzeć się temu przedsięwzięciu nieco dokładniej. Bo pieniądze, nawet bardzo duże, same w sobie jeszcze niczego nie zmieniają. Liczy się to, na co zostaną wydane, kto z nich skorzysta i czy po zakończeniu projektu mieszkańcy rzeczywiście odczują różnicę.
80 milionów – skąd te pieniądze?
Zgodnie z dokumentami budżetowymi całkowita wartość projektu wynosi 80 447 158,24 zł.
Z tej kwoty 77 286 688,24 zł stanowi dofinansowanie, w tym ponad 65,6 miliona złotych pochodzi z funduszy szwajcarskich, a ponad 11,5 miliona złotych z budżetu państwa. Wkład własny miasta wynosi 3 160 470 zł.
To ważne rozróżnienie. Nie jest tak, że Starachowice otrzymały 80 milionów złotych do swobodnego wykorzystania. Są to środki przypisane do konkretnych działań, celów i zobowiązań projektowych. Ich wydatkowanie będzie rozłożone w czasie i podlegać będzie określonym zasadom.
Projekt oficjalnie zainaugurowano 1 kwietnia 2026 roku w Centrum Kreatywności Pałacyk. W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele polskich i szwajcarskich instytucji oraz samorządowcy.
Wtedy usłyszeliśmy wiele zapowiedzi dotyczących przyszłości miasta. Przyjrzyjmy się zatem, co właściwie ma się zmienić.
Szkoła, która przygotowuje do przyszłości
Jednym z najważniejszych elementów programu jest edukacja.
W czterech starachowickich szkołach podstawowych – nr 1, 9, 10 i 13 – mają powstać nowoczesne pracownie STEM. To przestrzenie przeznaczone do nauki matematyki, nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii.
Projekt obejmuje również rozwój kształcenia zawodowego. We współpracy z powiatem starachowickim przewidziano modernizację pracowni w Zespołach Szkół Zawodowych nr 2 i 3, kursy specjalistyczne, naukę nowych technologii oraz rozwijanie współpracy szkół z lokalnymi przedsiębiorcami.
Pojawiają się takie zagadnienia jak sztuczna inteligencja, druk 3D, fotowoltaika i nowoczesne technologie.
To kierunek, który ma sens. Starachowice przez dziesięciolecia rozwijały się dzięki przemysłowi. Mamy tradycje techniczne i przemysłowe, których nie powinniśmy traktować wyłącznie jako wspomnienia przeszłości.
Pytanie jednak brzmi: czy nowe pracownie przełożą się na lepsze przygotowanie młodych ludzi do pracy? Czy szkoły będą rzeczywiście współpracować z lokalnymi zakładami? I czy młodzi mieszkańcy znajdą w naszym mieście perspektywy, które skłonią ich do pozostania tutaj?
Bo nowoczesna pracownia to dopiero początek. Najważniejsze jest to, co uczeń będzie potrafił po opuszczeniu szkolnych murów.
Przedsiębiorczość – obietnica nowego impulsu gospodarczego
Dużo mówi się także o przebudowie Centrum Przedsiębiorczości przy ulicy Zgodnej.
W planach jest stworzenie przestrzeni dla firm, początkujących przedsiębiorców i startupów. Mają powstać miejsca do pracy, spotkań, szkoleń oraz zaplecze umożliwiające rozwijanie nowych działalności gospodarczych.
Zapowiadana jest również promocja lokalnych przedsiębiorstw pod marką „Made in Starachowice”, organizowanie spotkań biznesowych oraz wspieranie współpracy między przedsiębiorcami.
To szczególnie ważne dla miasta, które potrzebuje nie tylko dużych zakładów pracy, ale również silnego sektora małych i średnich przedsiębiorstw.
Jest jednak sprawa, która wymaga wyjaśnienia.
W komunikacie Urzędu Miejskiego z 21 lipca 2026 roku dotyczącym przetargu na przebudowę Centrum Przedsiębiorczości poinformowano, że gmina zabezpieczyła na realizację zadania 9 424 800 zł brutto. Tymczasem jedenaście złożonych ofert opiewało na kwoty od około 31,8 miliona do 59,2 miliona złotych.
To bardzo duża różnica.
Oczywiście sama różnica między zabezpieczoną kwotą a ofertami nie przesądza jeszcze o losie inwestycji. Wymaga jednak odpowiedzi na kilka pytań. Czy zmieniono zakres zadania? Czy znaleziono dodatkowe finansowanie? Czy postępowanie zakończyło się wyborem wykonawcy?
Warto, aby mieszkańcy poznali aktualny stan tej inwestycji, ponieważ Centrum Przedsiębiorczości jest jednym z istotnych elementów całego projektu.
Miasto przyjazne ludziom, nie tylko inwestycjom
Kolejnym obszarem jest integracja społeczna.
Przewidziano utworzenie Centrum Edukacji Międzykulturowej i Wsparcia, związanego z działalnością Szkoły Podstawowej nr 9. W jego ramach ma funkcjonować między innymi świetlica środowiskowa oraz ekogród „Zielony Dialog”.
To przestrzeń pomyślana jako miejsce spotkań, edukacji, integracji dzieci i młodzieży oraz wsparcia osób, które potrzebują pomocy w odnalezieniu się w lokalnej społeczności.
Warto zwrócić uwagę również na działania skierowane do organizacji pozarządowych.
Od października starachowickie stowarzyszenia i fundacje mogą korzystać z bezpłatnego doradztwa księgowego w Centrum Kreatywności Pałacyk. To konkretna pomoc dla organizacji, które często mają pomysły, ludzi gotowych do pracy, ale zmagają się z formalnościami i finansową stroną działalności.
Zaplanowano także rozwój „Przestrzeni Możliwości” w Pałacyku, wsparcie wolontariatu, inicjatyw mieszkańców oraz działania na rzecz młodzieży.
W październiku odbyły się pierwsze Dni Sąsiedzkie. 20 października w Parku Kultury rozmawiano między innymi o relacjach międzyludzkich, zdrowiu psychicznym i aktywności seniorów. Tydzień później podobne spotkanie zorganizowano na Michałowie.
Rusza również Lokalna Szkoła Liderów. Pierwsze warsztaty zaplanowano na 20–22 listopada w Pałacyku. Mają rozwijać umiejętności osób zaangażowanych w działalność społeczną i lokalne organizacje.
Są to przykłady działań, które nie zawsze wiążą się z budowaniem nowych murów, ale mogą mieć duże znaczenie dla codziennego życia mieszkańców.
Bo miasto nie jest wyłącznie zbiorem ulic, budynków i parkingów. Miasto tworzą ludzie, ich relacje, sąsiedztwo i gotowość do wspólnego działania.
Młodzi też chcą decydować
Szczególnie interesująco wygląda Młodzieżowy Zielony Budżet Partycypacyjny.
Do programu zgłoszono 26 projektów przygotowanych przez uczniów ośmiu starachowickich szkół. Na realizację zwycięskich pomysłów przeznaczono łącznie 60 tysięcy złotych, po 7500 zł dla każdej szkoły.
Uczniowie będą mogli zaprezentować swoje pomysły, prowadzić kampanię i głosować na projekty, które chcieliby zrealizować w swoim otoczeniu.
To niewielka kwota w porównaniu z całym budżetem projektu, ale sam pomysł jest wart uwagi.
Młodzi ludzie uczą się w ten sposób, że nie muszą być wyłącznie odbiorcami decyzji podejmowanych przez dorosłych. Mogą sami zgłaszać pomysły, przekonywać innych i współdecydować o przestrzeni, w której spędzają znaczną część swojego życia.
Wyniki głosowania mają być ogłoszone 27 listopada, a realizacja zwycięskich projektów zaplanowana jest do marca 2027 roku.
Bezpieczeństwo i zielone Starachowice
W projekcie znalazły się również działania mniej widowiskowe, ale istotne dla codziennego funkcjonowania miasta.
Modernizacja monitoringu miejskiego, infrastruktury radiowej i systemów obsługi kamer ma poprawić bezpieczeństwo mieszkańców.
Ważną częścią przedsięwzięcia jest także adaptacja miasta do zmian klimatu. Przewidziano modernizację kanalizacji deszczowej, rozwiązania służące zatrzymywaniu wody opadowej oraz zagospodarowanie terenów zielonych.
To sprawy, które nabierają znaczenia szczególnie podczas intensywnych opadów i coraz częściej występujących okresów suszy.
Nie zawsze widzimy efekty takich inwestycji od razu. Czasami ich największą wartością jest to, że czegoś udało się uniknąć: podtopienia, zalania ulicy czy nadmiernego nagrzewania przestrzeni miejskiej.
I teraz najważniejsze: jak będziemy rozliczać te 80 milionów?
Przeglądając materiały dotyczące projektu, widzę wiele interesujących pomysłów. Część działań społecznych już się rozpoczęła, pojawiają się pierwsze inicjatywy skierowane do młodzieży, seniorów i organizacji pozarządowych. W szkołach i miejskich instytucjach przygotowywane są kolejne przedsięwzięcia.
Nie możemy jednak mylić rozpoczęcia programu z osiągnięciem jego celów.
Przed nami kilka lat realizacji. To wystarczająco dużo czasu, by przeprowadzić potrzebne zmiany, ale również wystarczająco dużo, by niektóre ambitne zapowiedzi pozostały jedynie zapisami w dokumentach.
Dlatego chciałbym, aby przy tej okazji mieszkańcy zadali kilka pytań:
- Kto skorzysta z projektu? Czy nowe rozwiązania będą dostępne dla wszystkich mieszkańców, również tych z mniej aktywnych społecznie dzielnic?
- Co zostanie po zakończeniu finansowania? Kto będzie utrzymywał nowe obiekty, opłacał pracowników i finansował działalność uruchomionych placówek oraz programów?
- Czy mieszkańcy będą mieli rzeczywisty wpływ na zmiany? Czy ich głos będzie uwzględniany przy podejmowaniu decyzji, czy ograniczy się do uczestnictwa w organizowanych dla nich wydarzeniach?
To nie są pytania zadawane z nieufności. To normalne pytania mieszkańca, który chciałby wiedzieć, jak zmienia się jego miasto i na co przeznaczane są publiczne pieniądze.
Nie potrzebujemy kolejnych obietnic. Potrzebujemy trwałych efektów.
Lubię Starachowice, ale nie należę do tych, którzy zachwycają się każdą nową inwestycją tylko dlatego, że została uroczyście otwarta, sfotografowana i opisana w miejskim komunikacie.
W naszym mieście mamy wiele problemów, których nie rozwiąże nawet 80 milionów złotych. Mamy wyzwania demograficzne, odpływ młodych ludzi, potrzebę rozwoju lokalnej gospodarki, problemy społeczne i konieczność zadbania o jakość miejskiej przestrzeni.
Dlatego projekt „AkTYwne Miasto” traktuję jako szansę, ale również jako zobowiązanie do rozliczenia jego efektów.
Chciałbym, żeby za kilka lat można było powiedzieć: mamy lepiej wyposażone szkoły, młodzi ludzie otrzymali nowe możliwości, starachowickie firmy zyskały wsparcie, organizacje społeczne stały się silniejsze, a mieszkańcy częściej spotykają się i współpracują.
Chciałbym także, żeby z tych 80 milionów zostało coś więcej niż dokumentacja, zdjęcia z otwarć i sprawozdania z realizacji kolejnych etapów.
Bo prawdziwym miernikiem sukcesu nie będzie liczba konferencji ani wielkość wydanych pieniędzy.
Prawdziwym miernikiem będzie to, czy za kilka lat w Starachowicach będzie się po prostu lepiej żyło.
A Wy, mieszkańcy Starachowic, czego najbardziej oczekujecie od projektu „AkTYwne Miasto”? Które z zapowiedzianych działań uważacie za najważniejsze? I co powinno być sprawdzane w pierwszej kolejności?
Chętnie poznam Wasze zdanie.
Spacerkiem po Starachowicach – nie tylko patrzymy na miasto. Zastanawiamy się, dokąd zmierza.

Brak komentarzy:
Prześlij komentarz