„Systemy informacyjne mogą zdziałać wiele, jeśli tylko zawierają w sobie odrobinę prawdy i mnóstwo porządku. Każdy, kto brzydzi się moralnymi kosztami takich systemów jak stalinizm, nie powinien oczekiwać, że ich rzekoma nieefektywność doprowadzi je do zguby”. – to zdanie, które doskonale oddaje centralny motyw nowej książki Yuvala Noaha Harariego: informacja jako siła napędowa cywilizacji, ale też potencjalne narzędzie opresji.
Yuval Noah Harari, izraelski historyk i autor popularnonaukowych bestsellerów, po raz kolejny podejmuje próbę opowiedzenia wielkiej historii – tym razem skupiając się na informacji. W książce „Nexus. Krótka historia informacji od epoki kamienia do sztucznej inteligencji” prowadzi czytelnika przez dzieje ludzkości widziane przez pryzmat komunikacji i przekazywania wiedzy.
Harari przekonuje, że umiejętność dzielenia się informacjami, opowiadania historii, przekazywania wykształcenia i doświadczeń to największe intelektualne osiągnięcie Homo sapiens. Żadne inne zwierzę nie zbliżyło się do poziomu organizacji, jaki osiągnęliśmy dzięki językowi, pismu, drukowi, a później – dzięki telekomunikacji i Internetowi. To właśnie rozwój systemów przekazu informacji pozwolił człowiekowi zdominować planetę.
Autor z charakterystyczną dla siebie erudycją i rozmachem snuje opowieść o tym, jaką rolę informacja odgrywała w przeszłości i jaką może odegrać w przyszłości. Szczególne miejsce w tej narracji zajmuje sztuczna inteligencja – nowy, nie do końca jeszcze zrozumiały byt, który budzi zarówno fascynację, jak i lęk. Harari nie daje jednoznacznych odpowiedzi, ale zadaje ważne pytania: dokąd zmierzamy jako gatunek, jeśli to nie my, lecz maszyny będą wkrótce generować i analizować większość informacji?
Choć wcześniej przeczytałem trzy książki Harariego, z których każda była szeroko krytykowana przez specjalistów z różnych dziedzin – historii, archeologii, psychologii czy nauk ścisłych – do Nexusa podszedłem z pewną rezerwą. Ku mojemu zaskoczeniu, książka ta pozytywnie mnie zaskoczyła. Harari nie udaje, że wyczerpuje temat. Raczej wprowadza czytelnika do zagadnienia, kreśląc szerokie ramy i zmuszając do refleksji.
Mimo sporych rozmiarów książkę czyta się dość lekko i przyjemnie. Nie powiększyła znacząco mojej wiedzy, ale pozwoliła spojrzeć szerzej na historię człowieka – z perspektywy, która często umyka w tradycyjnych narracjach.
Czy warto po nią sięgnąć? Zdecydowanie tak – zwłaszcza jeśli interesuje Was, jak informacja zmienia świat i jak może zmienić przyszłość.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz